Zijn beeldschermen slecht voor de ogen

Vrijwel ieder van ons maakt dagelijks gebruik van beeldschermapparatuur. Naast smartphones en tablets, krijgt vooral de computer elke dag onze aandacht. Niettemin weten maar weinig mensen hoe slecht beeldschermen zijn voor de ogen en wat daartegen helpt. Als, ondanks optimale omstandigheden op de werkplek, het zicht vervaagt en hoofd en schouders pijn doen, zijn vaak de ogen niet opgewassen tegen het langdurig werken aan een beeldscherm. Want lange periodes achter het beeldscherm van je computer, kunnen voor de ogen een inspannende bezigheid zijn. Ogen kunnen snel vermoeid en geïrriteerd raken achter de computer. Daarom moeten we speciale aandacht schenken aan de zorg voor onze ogen.

Gun je ogen regelmatig een rustpauze

Werken aan een beeldscherm is buitengewoon belastend voor je ogen. Bijna de helft van alle beeldschermmedewerkers lijdt
na een drukke dag onder rode, branderige en vermoeide ogen. Geen wonder. Want de ogen leveren met 12000 tot 33000 hoofd- en oogbewegingen tussen beeldscherm, toetsenbord en documenten, een ware topprestatie. En ook onze pupillen moeten zich 4000 tot 17000 keer per dag aanpassen aan veranderende helderheid en afstand. Gun je ogen achter de computer daarom regelmatig een rustpauze. Kijk geregeld weg van het beeldscherm en richt je blik op een punt in de verte. Overigens is dat ook een goed moment voor algehele ontspanning:

rek je even uit;
haal diep adem;
ontspan.

Wie veel achter een beeldscherm zit, moet ook veel met de ogen knipperen. Zo zorg je voor voldoende bevochtiging en een natuurlijke bescherming van de ogen.

Geregeld beeldscherm reinigen

Houd niet alleen je beeldscherm maar eventueel ook je bril of contactlenzen altijd proper en schoon. Wie gebruik maakt van een antireflectiescherm moet dit altijd reinigen volgens de aanwijzingen van de leverancier.

Laat regelmatig je ogen controleren

Wie veel achter de computer zit, moet zijn gezichtsvermogen voldoende laten controleren en corrigeren. Maak daarvoor regelmatig een afspraak bij de oogarts of de opticien. Overweeg de aanschaf van een computerbril, met brillenglazen speciaal gemaakt voor het werken achter de computer.

De opstelling van je beeldscherm

Men kan de inspanningen voor zijn ogen en overbelasting van de spieren in de nek, schouders en bovenrug verminderen door het beeldscherm juist op te stellen c.q. te kantelen:

de positie van het beeldscherm moet zodanig zijn dat hoofd en schouders zich in een ontspannen houding ten opzichte van elkaar bevinden;
je nek mag daarvoor in geen geval voorwaarts of achterwaarts leunen op een manier die onnatuurlijk is;
als je naar het middelpunt van het beeldscherm kijkt, moet je blik iets naar onderen gericht zijn;
wanneer je vaker naar je beeldscherm kijkt dan naar je documenten, plaats het beeldscherm dan niet aan de rand van je werkblad;
wie veel met een notebook of laptop werkt, zal het misschien aangenamer vinden om die aan te sluiten aan een los beeldscherm; Zo’n apart beeldscherm biedt meer mogelijkheden voor het instellen van afstand en hoogte;
voorkom dat er fel licht op je beeldscherm schijnt en vermijd reflectie. Probeer je beeldscherm of laptop zo op te stellen, dat de zijkant naar het raam gekeerd is zonder dat je daarvoor een onnatuurlijke houding moet aannemen.

Lettergrootte aanpassen

De gestage toename van de beeldschermgrootte heeft één nadeel: desktop-lettertypen en namen van programma-menu's worden kleiner als gevolg van de hogere resolutie. Daarom is het zelfs voor jongere mensen niet meer prettig om lang te werken achter de computer. Maar er is een simpele tip waarmee ook je ogen blij zullen zijn: gebruik van het scrolwiel. Wilt je snel de grootte in je browser of Office-programma verhogen? Houd dan de Ctrl-toets ingedrukt en draai tegelijk aan het muiswiel. Als je muisdriver gebruik maakt van de standaardinstellingen wordt op het weergegeven document ingezoomd. Dat verhoogt ook de lettergrootte.

Vooral ogen jongeren zijn kwetsbaar

Vooral op jonge leeftijd zijn voorzorgsmaatregelen belangrijk. Vanaf je veertigste kan een beeldschermbril (computerbril) helpen. Het valt op dat het aantal tieners dat een bril draagt, anno 2018 hoger is dan pakweg 65 jaar geleden. Onderzoekers relateren dat aan het gebruik van beeldschermapparatuur: veel jongeren gebruiken urenlang per dag een digitaal apparaat. Naar een monitor staren vanaf korte afstand en het gemis van natuurlijk licht kan leiden tot ernstige bijziendheid. Tot een leeftijd van 30 jaar beïnvloedt dat de ontwikkeling van onze ogen nadelig, vooral de korte kijkafstand. Het goede nieuws is, dat voldoende pauzes en beweging in de buitenlucht een gezonde ontwikkeling en veiligheid bevorderen.

Beeldschermbril of computerbril: tegen spanningen en vermoeide ogen

Bij mensen vanaf 30 jaar is kijken vanaf korte afstand niet schadelijk meer. Hun oogappel is volgroeid. Maar tekortkomingen bij het zien treden bij hen vooral op door het intensieve beeldschermwerk. Naarmate de leeftijd stijgt, neemt de elasticiteit van de lens af. Hoe slechter die zich aanpast aan veranderende afstanden, des te belangrijker is een bril die exact overeenkomt met de kijkafstand tot het beeldscherm. Mensen die veel achter een computer werken, proberen vaak een wazig beeld te corrigeren door hoofd en lichaam te buigen. Die verkrampte houding leidt echter tot spanningen, pijn in de rug en hoofdpijn. Een speciale schermbril (computerbril) kan dan uitkomst bieden. In tegenstelling tot normale leesbrillen zijn die geschikt voor het kijken op afstanden tussen 40 en 90 centimeter. Snelle ‘blikwisselingen’ die meer dan 30.000 keer per dag optreden tussen toetsenbord, scherm en collega's, zijn dan weer op een ontspannen manier mogelijk.