Geniale uitvinder of geniale oplichter?
Op 11 juli 2009 is het tien jaar geleden dat uitvinder Jan Sloot, een dag voordat hij een miljoenencontract zou tekenen, door een hartaanval kwam te overlijden. De Nieuwegeiner bedacht een revolutionaire methode om honderd films op een 64kb chip te zetten. Vice-President Roel Pieper nam ontslag bij Philips toen hij de vinding in werking had gezien en sloot zich bij de uitvinder aan. AbnAmro wilde miljoenen in het project steken en andere investeerders stonden in de rij. Jan Sloot: geniaal of...?In de zomer van 1999 komt er een eind aan wat de uitvinding van de eeuw genoemd werd: het Sloot Digital Coding System (SDCS). Jan Sloot, de bedenker van het systeem, krijgt een dag voordat hij eindelijk de werking van zijn systeem zou openbaren, een fatale hartaanval en valt dood neer in de tuin van zijn Nieuwegeinse woning. Met de dood van de uitvinder komt er ook onmiddellijk een eind aan de grootse plannen van de Executive Vice-President van Philips, Roel Pieper, die het electronicaconcern verliet toen hij het systeem van Sloot in werking had gezien. Pieper wil privé elf miljoen gulden investeren en geschat wordt dat AbnAmro, als mede-investeerder, maar liefst vijftig miljoen gulden in het project wil steken. Sloot nam echter de allesomvattende broncode van zijn systeem mee het graf in. De reden hiervoor is dat Sloot zo wantrouwend en paranoïde was dat hij niemand de werking van zijn systeem had uitgelegd noch iets daarvan op papier had gezet, uit angst dat iemand er met z'n vinding vandoor zou gaan. Dus met met de dood van Jan Sloot stierf ook het Sloot Digital Coding System. Tot groot verdriet van Pieper en AbnAmro, dat moge duidelijk zijn.
Wat ging er aan vooraf?
Sloot werkte tot 1978 voor Philips en verhuisde daarna naar Groningen waar hij een audio- en videowinkel begon. Hij was niet erg succesvol in het hoge noorden en vertrok na enkele jaren naar Nieuwegein, bij Utrecht. Ondertussen werkte hij aan zijn vinding, het Sloot Digital Coding System, een nieuw datacompressiesysteem. Dit systeem was dermate revolutionair dat het in één klap de huidige computertechnologie zou doen verouderen; een doorbraak van deze technologie zouden de standaarden Blu-Ray en HD DVD direct antiek maken en miljarden dollars investeringen van concerns zoals Toshiba en Philips zouden weggegooid geld zijn. Sloot maakte in 1997 bekend dat zijn compressiesysteem functioneerde en dat hij klaar was om dit ook te demonstreren. En te verkopen. Voor veel geld, heel veel geld. De investeerders berekenen dat de vinding zo'n tweehonderd miljard dollar waard is...'In Sillicon Valley vielen ze van hun stoel tijdens de demonstratie'
Door de bekendheid van Pieper in de zakenwereld én door zijn functie bij Philips, was het niet erg moeilijk voor hem om afspraken te maken met de grote computer- en softwarebedrijven in Sillicon Valley voor een demonstratie. Afspraken op CEO-niveau, uiteraard. Sloot kwam steevast de grote en overdadige directiekamers binnen met het kastje, met daarin zijn vinding, onder z'n arm. Tijdens de gehele reis van Nieuwegein naar Sillicon Valley zou Sloot het kastje voortdurend in zijn handen hebben gehouden. Hij was echt doodsbang dat het gestolen zou worden. Atlhans, dat is wat hij zei.Nadat Sloot voorgesteld was aan de aanwezigen pakte hij zijn meegebrachte laptop en met een kabeltje maakte hij verbinding met het kastje met daarin zijn uitvinding. Vervolgens pakte hij een een chipkaart en stak die in een gleuf in het kastje. Vrijwel onmiddellijk verscheen er een film op het beeldscherm van de laptop. Sloot spoelt vooruit, achteruit, spoelt de scenes vooruit en achteruit, vooruit door de hoofdstukken, achteruit door de hoofdstukken, alles kan. Niets bijzonders tot nu toe. Echter, zoals de aanwezigen opmerken, er is nagenoeg geen enkel tijdverlies tijdens het zoeken naar de gevraagde positie in de film. Van scene 1 naar bewegend beeld in scene 8 gaat in een fractie van een seconde! Maar de kamer barst van het verzamelde ongeloof bijna uit elkaar als Sloot vervolgens nog eens vijftien films erbij tovert op de laptop. En hij spoelt iedere film apart achteruit, vooruit, stopt een film en start een film, alles werkt, zonder vertraging. Én, de 16 films staan allemaal op een enkele 64kb chip. Tenminste, volgens Jan Sloot. Het ongeloof bij de aanwezigen moet zo groot geweest zijn, dat zij zelfs met hun oor op het kastje geluisterd hebben of ze misschien een harddisk hoorden draaien. Maar niemand hoorde iets. Sloot is tevreden, de CEO's ontdaan maar buitengewoon geïnteresseerd.
Deskundigen: 'Sloot's beweringen zijn complete onzin'
Hoewel de CEO's van de computerbedrijven gemakkelijk te overtuigen waren van de enorme potentie van het SDCS, de deskundigen in massa-opslag waren dat evenwel niet. Zij betwistten vanaf het eerste moment de werking van het systeem.Critici deelden de mening van deskundigen dat een dergelijk forse compressie technisch volstrekt onmogelijk was. Sloot zou daarom logischerwijs een oplichter, dan wel een fantast moeten zijn. Technici van het Philips' Natuurkundig Laboratorium (NatLab), die in eerste instantie door Pieper om advies gevraagd werden, gaven al veel eerder een negatief oordeel over het compressiesysteem. Ook het feit dat helemaal niemand de werking van het systeem kende, behalve Sloot zelf dan, en dat hij niemand zelfs ook maar een blik in het kastje gunde, droegen bij aan het wantrouwen. De deskundigen vermoedden een truc. Een truc die zij nog niet kenden, maar alom werd aangenomen dat er een harddisk in het kastje verstopt was door Sloot. Unaniem werd het SDCS dan ook als 'complete onzin' afgedaan.