InfoNu.nl > Pc en Internet > Diversen > Business alignment & Architechtuur

Business alignment & Architechtuur

In de jaren 70 en 80 van de vorige eeuw spraken we over automatisering. Dat was het tijdperk waarin massaal de microcomputer en PC werd ingezet om “te automatiseren”. Automatiseren is volgens de Dikke van Dale: “au·to·ma·ti·se·ren -seerde, h geautomatiseerd 1) automatisch maken 2) overstappen op computers” Het overstappen op computers, met als doel het bedrijfsproces te versnellen en te verbeteren en daarmee concurrentievoordeel te behalen.

Introductie

Destijds kon daarmee het verschil met de concurrent gemaakt worden, maar tegenwoordig lukt dat al lang niet meer. In 2003 publiceerde Nicholas Carr zijn boek met de titel “IT doesn’t matter” waarin hij blootlegde dat IT anno NU geen concurrentievoordeel meer biedt. In het begin van deze eeuw werd ook steeds vaker de uitdrukking “Business alignment”gebruikt om aan te duiden dat IT toch vooral ten dienste diende te staan van de bedrijfsprocessen. IT levert services aan bedrijfsprocessen waarmee bedrijfsprocessen beter, sneller en betrouwbaarder kunnen worden uitgevoerd. Het paradigma van service oriëntatie deed eveneens zijn intrede aan het begin van deze eeuw. Steeds vaker hoor je managers van bedrijven roepen dat de IT knellend en soms zelfs verstikkend werkt en dat het ook nog te veel kosten met zich meebrengt. Soortgelijk geluiden kan je ook vernemen als er gesproken wordt over de IT’ers zelf, die kennelijk in onvoldoende mate in staat zijn te begrepen wat de business nodigt heeft. Bedrijfskundige Informatica is het vakgebied bij uitstek dat zich bezighoudt met het zodanig laten aansluiten van de informatiesystemen op de bedrijfsprocessen dat optimaal gewerkt kan worden. Optimaal werken is daarbij een vluchtige formulering omdat aan systemen van de ene op de andere dag weer andere eisen kunnen worden gesteld. Business is “demanding” zoals IBM dat in een reclame slogan aan ons duidelijk heeft gemaakt en dat betekent dat IT daar flexibel op in zou moeten spelen.

Business alignment

Business alignment is een paradigma waarin tegemoet gekomen wordt aan de eisen van de bedrijfssituaties. Helaas wijzigen die eisen met de markt mee en dat kan soms heel snel gaan. Kijk maar eens wat “global warming” en de “kredietcrisis” de laatste jaren voor impact hebben gehad. Het gevolg kan zijn dat de informatievoorziening, en op wat meer detailniveau ook de IT-infrastructuur, achterblijft en niet langer meer voldoet aan de eisen. Het meer flexibel kunnen inspelen op de eisen en wensen van de business heeft te maken met een goede samenhang van de onderdelen in, en structuur van de informatievoorziening. Het begrip architectuur komt hier om de hoek kijken. Dat is ook hét actuele thema van de laatste vijf jaar. Bedrijven en organisaties zijn bezig hun IT “te bouwen onder een architectuur”, zoals dat zo mooi heet. Business alignment is het doel waar naar gestreefd wordt, architectuur is daarbij het “vehicle” of middel wat daarbij kan worden ingezet. Business alignment is te realiseren met behulp van architectuur.

Architectuur

Het aantal definities van het woord architectuur zijn talrijk. In de Romeinse oudheid onderscheidde Vitrivius, de bouwmeester van Julius Caesar, drie aspecten in architectuur: “utilitas”, “firmitas”, “venustas”. De betekenis hiervan is:
  • “utilitas”: de gebruiksaspecten of functionaliteit of doelmatigheid
  • “firmitas”: de duurzaamheid of sterkte, de constructie
  • “venustas”: de bekoorlijkheid of het uiterlijk vertoon

Volgens de definitie van Encyclopædia Britannica gaat het om “ontwerp van gebouwen”, maar ook meer dan dat, namelijk de visie (expression of thought). Niet alleen dus de functionaliteit en de constructie, maar ook de mate waar in dit geheel een idee of visie tot uitdrukking wordt gebracht. Dit laatste past ten dele in het aspect “bekoorlijkheid” (venustas). De architect dient dus een visie in zijn ontwerp te leggen en dat is ook wat in het algemeen van de (bouwkundige) architecturen zo vaak wordt bewonderd. Benaderd vanuit de bouwkunde blijkt architectuur vooral een samenstel te zijn van de volgende onderdelen:
  • de samenhang of de constructie van de onderliggende componenten
  • de technische eigenschappen van die componenten, die de functionaliteiten bieden
  • de stijl, zoals de waarnemer het beleefd (“look and feel”)

De architect Pieter van der Ree stelt dat architectuur gaat over artefacten, dat zijn mensgemaakte objecten. Voor de digitale architectuur stelt Rijsenbrij vervolgens dat:

Digitale architectuur kan worden beschouwd als de volgende evolutiestap in het denken over architectuur: een nieuw complement op de fysieke architectuur, de architectuur van steden, gebouwen, landschappen en het interieur.

Deze uitspraak geeft aan dat we pas aan het begin staan van het tijdperk van de digitale architectuur en geeft de mogelijkheid bij het ontdekken van de mogelijkheden terug te grijpen naar de equivalenten uit de fysieke architectuur. Het is altijd handig bij het verkrijgen van inzicht een vergelijking te kunnen maken met de fysieke architectuur en de relatie te bekijken die het heeft met de informatiearchitectuur.

Een architect staat voor een complexe taak. Hij zal de functionaliteiten die de opdrachtgever eist, moeten realiseren. Niet alleen de opdrachtgever, maar ook ander partijen zoals bijvoorbeeld de overheid (bouwen woningtoezicht, wettelijke bouwvoorschriften etc.), de eindgebruikers en technici. De architect zal vanuit verschillende invalshoeken zijn ontwerp moeten bekijken. Daarin dient de architect de onderling samenhang te bewaren en te zorgen dat de (technische) constructie (“firmitas”) degelijk en betrouwbaar
is. Hij is ook (wettelijk) verantwoordelijk voor de kwaliteit van de constructie en daarnaast zal hij een stijl moeten hanteren die een gedachte of visie uitdraagt. Om deze functie uit te kunnen voeren, dient de architect over een veelzijdige set van competenties te beschikken. Detailkennis zal daarbij worden aangeleverd door een specialist op het betreffende terrein. Op basis van het voorgaande kan een globaal model worden opgesteld. Het gaat bij een architectuur om drie elementen die onlosmakelijk met elkaar verbonden zijn, het is de samenhang van functionaliteiten en de beleving bij de waarnemer. De driehoek met elk element als hoekpunt staat hiervoor model.

Elementen

Bij architectuur gaat het dus om drie elementen:
  • de constructie en onderlinge samenhang van de componenten waar het geheel uit is opgebouwd
  • de functionaliteiten geleverd door afzonderlijke componenten
  • de beleving die dit bij de mens veroorzaakt; het menselijke aspect

Of dit model van een architectuur ook in de digitale wereld geldig is, zal nader worden bekeken. In eerste instantie voor het algemene domein van de Informatietechnologie (IT) en vervolgens voor het meer specifieke domein van Informatiebeveiliging.

Informatiearchitectuur

De informatiearchitectuur vormt volgens van der Sanden en Sturm een scharnierfunctie tussen enerzijds het bedrijfs- en informatiebeleid en anderzijds de systeemontwikkeling. De onderscheidende kenmerken van een informatiearchitectuur die van der Sanden en Sturm in hun boek noemen zijn:
  • uitdrukking geven aan een visie
  • vormt een scharnierfunctie tussen bedrijfs- en informatiebeleid enerzijds en
  • systeemontwikkeling anderzijds
  • structuur van informatievoorziening
  • een instrument voor kwaliteit
  • onderhandelingsresultaat van de architect met de stakeholders

Een informatiearchitectuur dient dus de vertaalslag te maken van een visie op de informatievoorziening naar een informatiesysteem. Dat is inderdaad een belangrijke scharnierfunctie. “Zonder visie geen architectuur” stelt Rijsenbrij en zo is. Zoals eerder genoemd dekt het aspect visie een deel “venustas” ofwel de stijl van de architectuur.

In “structuur van informatievoorziening” ligt volgens van der Sanden opgesloten:
  • uit welke componenten het object is samengesteld
  • wat hun functie is
  • welke bijdrage ze leveren aan de algemene doelstellingen
  • hoe deze componenten samenhangen

Dat zijn zowel de in de vorige paragraaf genoemde aspecten van functionaliteit (“utilitas”) en constructie (“firmitas”).

Een aantal kenmerken komen dus overeen met de algemene elementen van een architectuur. Een extra accent is echter te onderscheiden namelijk; het proces om te komen tot... Dat is het proces van het ontwikkelen van een informatiesysteem.
© 2012 - 2019 Tomski, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Goede Business Case opstellen, de onderdelenGoede Business Case opstellen, de onderdelenWelke onderdelen zitten er minimaal in een business case? Als je een business case gaat opstellen is het handig om een c…
Het Abell modelDoor toepassing van het Abell model kun je snel zien met welke technologieën en producten een onderneming op de markt ac…
Business intelligenceBusiness intelligenceBusiness Intelligence is een zeer breed toegepast proces waarbij door het verzamelen van bedrijfsgegevens, informatie wo…
Business' Bank van ING: online banking voor professionelenBusiness' Bank van ING: online banking voor professionelenING Bank beschikt naast de gewone formule van elektronisch bankieren voor particulieren ook nog over een online bankingf…
Eigen bedrijf starten zonder geldEen eigen zaak beginnen zonder geld is lastig, maar niet onmogelijk. Er zijn een aantal geldschieters die het mogelijk m…
Bronnen en referenties
  • http://www.bizzdesign.nl/

Reageer op het artikel "Business alignment & Architechtuur"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Infoteur: Tomski
Gepubliceerd: 02-02-2012
Rubriek: Pc en Internet
Subrubriek: Diversen
Bronnen en referenties: 1
Schrijf mee!