Blender tutorials 4: Modeling Tools

Blender heeft een aantal 'tools' ter beschikking. Deze zijn nodig om je 3D object vorm te geven. De mogelijkheden die ze geven, zorgen ervoor dat je zowat alles kan maken. Het belangrijkste is niet het 'tool' op zich, maar wel de kennis over hoe het te gebruiken. Dit vergt vooral ervaring. De zegswijze 'oefening baart kunst' is wel degelijk van toepassing.

Veel van de middelen die blender je biedt zal je ook weinig gebruiken. Sommige 3D kunstenaars zijn gewoon om met 'nurbs' te werken, anderen verkiezen vooral box-modeling. Blender is vooral gespecialiseerd in box- en subdivisionmodeling. De tools die hier ter sprake komen zijn vooral deze die in de laatste twee types gebruikt worden. Dit artikel is geen blender – manual, maar een tutorial. Ik zal dus enkel de meest gebruikte tools bespreken.

Cut

Het woord zegt het zelf. Deze tool splitst je object. Daarmee wordt niet bedoeld dat je van het object 2 objecten maakt. Het zorgt voor een extra lijn “rand” in het object. Een duidelijk voorbeeld kan je vinden het artikel Blender tutorials 3: Principes toegepast.

Wanneer je de sneltoets “k” gebruikt, verschijnt er een menu met verschillende mogelijkheden. De “Loop Cut” is ook toegankelijk via “Ctrl R”. Dit is ook de meest gebruikte. We gebruiken Loop Cut het meest omdat we in 3D hoofdzakelijk met vierkante vlakken (Faces) werken. Wanneer we de andere opties gebruiken creëer je meestal driehoekige vlakken op de overige vlakken wanneer je bijvoorbeeld “Knife Exact” gebruikt op één vlak in een kubus. De software berekent namelijk op basis van vlakken met het minst aantal punten en lijnen. Dit zijn driehoekige vlakken. Het handige van "Knife Exact" is uiteraard dat je het beginpunt en het eindpunt van waar je een extra "Edge" wil toevoegen kunt bepalen.

Met "Knife (Midpoints)" maak je een extra edge uitgaande van het middelpunt van de lijnen die de nieuwe lijn zal kruisen.

"Knife (Multicut)" gaat uit van "Knife (Midpoints), met dit verschil dat het automatisch de nieuwe lijnen zal creëren vanuit het aantal nieuwe lijnen dat je wil maken. Wanneer je bijvoorbeeld 2 lijnen wil toevoegen, zal het de kruisende lijnen zodanig splitsen dat het oppervlak in exact 3 vlakken zal opsplitsen zoals in screenshot te zien is.

Extrude

Ook dit is in het artikel Blender tutorials 3: Principes toegepast reeds van toepassing geweest. Met deze tool trek je als het ware een nieuw vlak uit het vlak waaruit je vertrekt. In het hierboven vermelde artikel hebben we zo de poten van de tafel gemaakt. Om deze tool te activeren gebruiken we de toets "e".
Om de richting te bepalen waren we een "Extrude" Toepassen, gebruiken we na de toets "e" x, y of z om in de respectievelijke richtingen te werken.
Een extrude kan op meer dan alleen vlakken (faces) toegepast worden. Ook op een Edge kan je een extrude uitvoeren, waardoor je een nieuw vlak maakt. Wanneer je op een punt (vertice) een extrude toepast maakt het in feite een nieuw punt, en de lijn tussen de twee punten. Je maakt met andere woorden een nieuwe lijn (edge).

Grab

Met "Grab" grijpen we objecten, of zijn onderdelen (punt, lijn, vlak), om het in de 3D ruimte te verplaatsen. Willen we een heel object verplaatsen, moeten we in "Object mode" zijn. Verplaatsen we één van de onderdelen (pun, lijn of vlak) van het object, dan moeten in "Edit mode" zijn. "Grab" activeren we met de toets "g". Ook hier kunnen we het verplaatsen tot één van de drie richtingen beperken. Daarvoor gebruiken we eerst de "g", en vervolgens één van de drie assen met de gelijknamige letters op het toetsenbord, x, y of z.
We kunnen het verplaatsen ook beperken tot twee richtingen in plaats van één. Dit doen we in feite door één richting (as) te blokkeren. Hiervoor drukken we eerst "g" en vervolgens "X" (shift x). Hierdoor wordt het object enkel in de z en y richting verplaatst.

Rotate

Ook dit spreekt voor zich. Willen we een object bewerken, moeten we het kunnen draaien, roteren. Dit doen we door de "r" toets te gebruiken. Net zoals bij het verplaatsen van objecten met "Grab", gebruiken we de x, y, z en dezelfde combinatietoetsen om het object langs twee assen te laten roteren.

Scale

Door "s" in te drukken kunnen we het object veranderen van grootte. In Object Mode vergroten we, of verkleinen we het object op deze manier. In Edit mode kunnen we enkel lijnen en vlakken van grootte veranderen. Punten blijven namelijk punten. Het zijn enkel referentiepunten waartussen lijnen en vlakken ontstaan. Opnieuw worden de bovenstaande toetsencombinaties gebruikt om de richting van het schalen te bepalen.

Vlakken en lijnen maken

Om vlakken en lijnen te maken zijn nog andere middelen dan "Extrude" en "Cut". We kunnen namelijk een lijn maken tussen twee punten door ze met elkaar te verbinden. Dit doen we met de toets "f". Een vlak maken doen we op dezelfde manier. We hebben ten minste 3 punten nodig. Selecteer drie punten door ze met de rechter muisknop aan te klikken en druk "f". We kunnen dit ook doen met vier punten. Met vijf punten lukt het niet. Blender vraagt dan automatisch naar een manier om toch vlakken te maken. Dit gebeurt dan doordat de software zelf een driehoek en een vierkant zal maken.
En vlak dat bestaat uit meer dan 4 punten wordt door de 3D ontwikkelaars "ngon" genoemd.
Wanneer je twee lijnen (edges) selecteert, en je drukt op "f"

Merge

Wanneer we aan het modelen zijn, ontdekken we vaak dat we bepaalde punten best zouden samenvoegen, zonder er een lijn tussen te hebben. Dat doen we met "Merge". Via deze methode, smelten we twee punten tot één punt samen. Het is echter niet beperkt tot punten. Wanneer we "Merge" toepassen op lijnen, worden de vier punten waaruit de twee lijnen bestaan, samengesmolten tot 1 punt. Hetzelfde geldt voor vlakken. Vergeet niet dat met "Merge" je dus altijd naar 1 punt samensmelt. Deze tool gebruik je door de punten, lijnen of vlakken te selecteren en vervolgens "w" te klikken. Uit het menu dat vervolgens verschijnt, kies je uiteraard "Merge".

Subdivide

Vaak komt het voor dat we een object gemaakt hebben, maar dat we er toch niet tevreden over zijn omdat het niet genoeg detail bevat of omdat het er te hoekig uitziet. Met de hierboven vernoemde tools kunnen we dan uiteraard al heel wat aanpassingen maken, maar deze tools werken vooral op gerichte plaatsen van je object. Wanneer je bijvoorbeeld een tafel maakt, kan de cut-tool wonderen verrichten op de poten, of op het tafelblad. Wanneer je echter je gehele object in groter detail wil zien, dan komt "Subdivide" heel goed van pas. Deze tool is zoals Merge, toegankelijk via de "w" toets, waarna je "Subdivide" kiest. Zoals je zal zien, zijn er verschillende "Subdivide" mogelijkheden. Laat je vooral niet beperken door deze tutorial en probeer ze uit. "Subdivide Multi" doet wat het zegt. Je kan het aantal keer dat het onderverdeelt bepalen. "Subdivide Fractal" werkt als een soort "random subdivide", waarbij het gebruik maakt van fractalen. "Subdivide Smooth" probeert je object "smooth" the maken, waarbij bedoeld wordt dat de hoeken afgerond worden.

Set Smooth/Solid

Deze mogelijkheid is niet echt een tool, eerder een aanpassing van de vorm zonder dat er punten, lijnen of vlakken veranderd worden. Set Smooth zorgt er namelijk voor dat de randen zacht aflopen, terwijl Set Solid juist het omgekeerde doet. Het eerste is vooral goed voor organische vormen, zoals bijvoorbeeld een gezicht. Set Solid wordt dan weer gebruikt voor vormen die echt scherpe hoeken hebben. Deze optie is toegankelijk door op de "w" toets te drukken, en vervolgens "Set Smooth" te kiezen, of wanneer je het terug naar scherpe randen wil veranderen, "Set Solid". Ook in het "Buttons" scherm vind je "Set Smooth" en "Set Solid" terug. Bij nieuwe objecten staat deze instelling automatisch op "Solid".

Remove Doubles

Het belang van deze tool wordt vaak onderschat. Wanneer je aan het werk ben, vergeet je soms dat je een "Extrude" hebt toegepast, of je het een "Loop Cut" gedaan, waarbij je per ongeluk de nieuwe lijnen hebt laten gelijk lopen met één van de bestaande randen. Wanneer je het uiteindelijke resultaat dan wil renderen (omzetten naar afbeelding of video), krijg je dan onverwachte resultaten. Dit komt doordat twee of meer punten van het object op dezelfde plaats in de 3D ruimte staan. De software probeert dan vlakken te renderen die er in het 3D scherm niet zijn, wat tot slechte resultaten kan leiden. Om er zeker van te zijn dat je geen dubbele punten (vertices) hebt, verwijder je deze met "Remove Doubles". Dit doe je door op de "w" te drukken, en vervolgens "Remove Doubles" te kiezen uit het menu.

Slot

Deze lijst met tools is, zoals reeds vermeld, helemaal niet volledig. Toch is het belangrijk vooral deze grondig te leren gebruiken. Deze middelen laten je toe te experimenten en het programma te leren kennen. De tools zijn de middelen om goed te kunnen werken, het inzicht in 3D komt alleen door ervaring op te doen. Je kan het vergelijken met schrijven. Het is niet de tekstverwerker die van belang is om een goed verhaal te schrijven. Het is het inzicht in taal en communicatie. Vlot werken met een tekstverwerker laat je echter toe je volledig te concentreren op het verhaal. Wanneer je deze tools leert zal je eerst wat moeite hebben, maar blijf oefenen tot het automatismen worden. Eenmaal zover, kan je wat je in gedachten hebt, uitvoeren in Blender en er effectief bevredigende resultaten mee verkrijgen. © 2008 - 2009 Bartje, gepubliceerd in Tutorials (Pc en Internet) op 17-03-2008, laatst gewijzigd op 06-04-2008. Het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van Bartje is vermenigvuldiging van dit artikel verboden. Meer...

Verwante artikelen

• Blender - 3D Modeling - Animatie en Games: Blender is een programma om 3D modellen, animaties en games te maken. Het is open source, gratis en beschikbaar voor verschillende besturingssystemen.
• Tutorials: Wat houdt het in?: Een artikel waar het begrip "tutorial" in wordt uitglegd. Ook wat de beste manier is om de juiste tutorials te vinden.
• Blender tutorials 2: Interface: Schrijven over de interface van blender is niet zo eenvoudig. Het is niet alleen moeilijk omdat de interface op zich op het eerste zicht ingewikkeld lijkt, maar ook omdat Blen…
• Animatiefilm Big Buck Bunny: Big Buck Bunny is één van de projecten waar de Blender Foundation in 2008 aan gewerkt heeft om de professionaliteit en mogelijkheden van Blender aan te tonen en te promoten. Deze…
• Zomerse cocktail: Amaretto Sunrise Crush: In de zomer kun je wel een lekker drankje gebruiken. Geen wonder dat cocktails zo populair zijn in warme landen. Maar zelf kun je ze ook gemakkelijk maken voor de wa…