Veilig bankieren en winkelen via internet

Steeds meer aankopen worden via internet gedaan. Je kunt offline betalen met b.v. een acceptgiro, incassomachtiging of bankoverschrijving, of online d.m.v. internetbankieren. Waar moet je op letten als je via een webwinkel iets koopt? Welke rechten en plichten heb je en wat zijn veilige manieren om het bestelde te betalen? In dit artikel tips hoe je veilig en probleemloos kunt bankieren en winkelen via internet.

Webwinkels

Thuiswinkel Waarborg
Extra bescherming bij het kopen op afstand heb je als je koopt bij een Nederlandse winkel met het Thuiswinkel Waarborg (zie logo inleiding). Postorderbedrijven en internetwinkels die dit keurmerk voeren houden zich namelijk aan de Algemene Voorwaarden van de Nederlandse Thuiswinkel Organisatie. Je rechten en plichten zijn daarin goed geregeld. Zie voor de volledige tekst: www.thuiswinkel.org. Een ander voorbeeld is dat je een klacht die je niet samen met de leverancier kunt oplossen, kunt voorleggen aan de Geschillencommissie Thuiswinkel.

Betalen
Wat je op internet hebt gevonden moet je natuurlijk ook betalen. Internetaankopen kunnen zowel offline als online worden betaald. Offline betekent dat je buiten internet om betaalt (bijvoorbeeld met een acceptgiro of bankoverschrijving). Een onlinebetaling verloopt daadwerkelijk via internet, zoals het doorgeven van je creditcardgegevens. Strikt genomen is de veiligste manier achteraf betalen, dus na ontvangst van de goederen, en niet vooraf; noch online, noch offline. Je hoeft de winkelier dan ook niet via internet financiële gegevens te verstrekken. Vooraf betalen is niet per definitie onveiliger, maar als je het product niet ontvangt, als het beschadigd is of als je iets anders krijgt dan je hebt besteld, moet je moeite doen om je geld terug te krijgen.

Nederlandse webwinkels

Offline betalen
Bij Nederlandse webwinkels kun je vaak met een acceptgiro betalen. Je betaalt dan dus pas na ontvangst en controle van het bestelde. In Nederland werken webwinkels ook met incassomachtigingen of je betaalt (meestal vooraf) via een bankoverschrijving. Een incassomachtiging via internet is feitelijk niet rechtsgeldig, omdat daarbij de wettelijke verplichte handtekening ontbreekt. Bovendien gaat het terugdraaien ervan minder gemakkelijk dan bij een reguliere (schriftelijke) doorlopende machtiging of een eenmalige telefonisch verkregen machtiging. Het is overigens handig te weten dat terugstorten van een onterechte incasso onder opgaaf van redenen tot een jaar na afschrijving mogelijk is. Bij duurdere aankopen kun je -indien mogelijk- overwegen het pakket onder rembours te laten verzenden (contante betaling bij aflevering) of aan de deur te betalen via een mobiel pinapparaat.

Online betalen
Naast de hier boven genoemde offline betaalmogelijkheden kent ons land de volgende drie online-opties:

• direct betalen (debetsystemen), zoals bij iDeal;
• vooraf betalen (prepaidsystemen of elektronische beurs);
• achteraf betalen (kredietsystemen), zoals met de creditcard.

Buitenlandse webwinkels

Winkel je bij een buitenlandse webwinkel dan moet je doorgaans met een creditcard betalen. Dat hoeft geen probleem te zijn bij een betrouwbare winkel die je gegevens via een beveiligde verbinding verzendt (SSL, te herkennen aan het sleuteltje of slotje in de statusbalk en het https-adres in het browservenster). Bovendien kun je, als je merkt dat iemand anders met je creditcard(gegevens) heeft geshopt, die betaling te allen tijde terugdraaien. Je kunt je ook bij PayPal laten registreren, zodat je via je e-mailadres met je creditcard of vanaf een tegoed bij PayPal kunt betalen. PayPal werkt met een e-wallet (digitale portemonnee) die de gebruiker met zijn creditcard of bankrekening vult. Bij onenigheid met de verkoper kun je online een klacht indienen bij PayPal. PayPal is beschikbaar in veel landen, waaronder Nederland.

Telebankieren

Je bankzaken regelen via internet is al helemaal ingeburgerd. Als je alle veiligheidsregels in acht neemt, hoef je niet bang te zijn voor inbraak. Alle bankierprogramma's zijn op minimaal drie manieren beveiligd. Voor het inloggen wordt een beveiligde verbinding gelegd tussen je browser en de site van de bank. Alle gegevens die je vanaf dat moment intoetst, worden in een geheimschrift over het web verzonden. Deze beveiligingsmethode heet SSL (Secure Sockets Layer) en wordt als zeer veilig beschouwd. Ook de programma's zelf zitten op slot en zijn alleen te openen met codes die -als het goed is- jij alleen kent. En als klap op de vuurpijl moeten de betaalopdrachten zelf ook nog met codes bevestigd worden. Ben je zorgvuldig geweest en wordt er op de één of andere manier toch misbruik gemaakt van je rekening, dan geven banken aan alles te vergoeden. Heb je de fraude gemeld, dan is de schade alleen voor eigen rekening als je grove schuld of opzet valt te verwijten De bank moet dit kunnen aantonen. Dat neemt niet weg dat het verstandig is om alle veiligheidsregels goed in acht te nemen. Log regelmatig in en meld eventueel misbruik direct. Wees vooral bedacht op phishing. Via een nepbericht van je 'bank' word je dan verleid om je persoonlijke gegevens in te voeren op een nep-banksite, met als doel je bankrekening te plunderen.

Wachtwoorden

Wachtwoorden samenstellen

• Zorg dat het een veilig wachtwoord blijft; maak dus geen lijstje in Word of Excel dat je op je bureaublad parkeert.
• Vervang het wachtwoord eenmaal per jaar.
• Vervang standaardwachtwoorden (van modem, router etc.) direct na aanschaf door een eigen wachtwoord.
• Vermijd voor het samenstellen van wachtwoorden voor de hand liggende dingen als bestaande woorden, namen van kinderen, huisdieren, geboortedata etc.; gebruik cijfers, (hoofd)letters, leestekens door elkaar (minimaal zes, meer is beter).

Wachtwoorden opslaan
Als je door de bomen het bos niet meer ziet, is het mogelijk je wachtwoorden te beheren in een database. Dat kan met het programma Keepass (zie www.keepass.info/download.html) of Passreminder (eyecanseeyou.free.fr).