Het internet: Big Brother is een realiteit

Het internet is één grote databank waarin alles wordt opgeslagen dat je ooit op je computer hebt ingevoerd: zoekopdrachten, artikels, profielinformatie, meningen… Al wie dat wil kan deze informatie opzoeken en daarvan gebruik maken zowel in de goede als in de slechte zin. Zijn we ons daarvan wel bewust?

Discreet surfen op het net?

We doen het dagelijks: een zoekopdracht ingeven via Google, een profiel aanmaken bij een socialenetwerksite of een datingsite, een product bestellen bij een onlinewinkel, onze mening geven over een politicus of een pedofiliezaak in de kerk… Staan we er wel bij stil dat deze informatie nooit van het net verdwijnt en door iedereen kan ingekeken worden?



Reclame

De reclamejongens zijn de eersten die daarvan gebruik maken. Immers, adverteerders volgen onze activiteiten op het web. Ze observeren ons zoekgedrag: ‘behaviour targeting’ heet dat. Je kan het vergelijken met mensen die je op straat ziet wandelen met een draagtas waarop de naam van een bepaalde winkel staat waar je je inkopen hebt gedaan. Iedereen ziet welk soort product je hebt gekocht. Zo ook als je naar een bepaald product op zoek bent op het internet of iets koopt in een onlinewinkel. Hiermee heb je je voorkeur kenbaar gemaakt en weten slimme marketingjongens naar waar je interesse uitgaat, waarvan ze dankbaar gebruik maken.

Hoe verloopt dat precies?

Als je een site bezoekt stuurt de server van een adverteerder een cookie naar jouw computer. Een cookie is een klein bestandje dat je computer identificeert. Deze cookie stelt de adverteerder in staat om je surfgedrag te volgen. Zodoende krijgt hij informatie die hem in staat stelt gerichte advertenties op je af te sturen.
Als je bijvoorbeeld bij Amazone gaat winkelen gaat die adverteerder zelfs nog een stapje verder: hij zegt ons al wat we willen voor we het zelf weten.

Jouw koopgedrag

Aan de hand van jouw koopgedrag in het verleden kan de adverteerder voorspellen waarin je geïnteresseerd bent in de toekomst. Zo krijg je op je scherm de ‘aanbevelingen’ van de verkoper op basis van je keuzes uit het verleden. De virtuele winkel wordt als het ware heringericht in functie van de klant. Stel dat je een cd van de Beatles hebt gekocht, dan krijg je even later als aanbeveling: ‘Klanten die deze cd kozen kochten ook nog…’ en dan volgt er een opsomming van andere Beatle-cd’s die je kan kopen. 
Het nadeel hiervan is dat je keuze beperkt wordt tot dezelfde soort muziek, lectuur, films, enz. De oorspronkelijke bedoeling van het internet om je wereldbeeld te verruimen en nieuwe ontdekkingen te doen wordt hiermee wel grondig verstoord.

Verlies privacy

Adverteerters maken gebruik van de informatie die je op het net ingeeft om hun producten aan de man te brengen, maar andere informatie stelt wie het wil in staat om persoonlijke gegevens over jou te verzamelen. Stel dat je een zoekopdracht ingeeft: ‘homofielen’. Hieruit kunnen mensen afleiden dat je mogelijk geïnteresseerd bent in een relatie met een persoon van hetzelfde geslacht. Is dat informatie die je open en bloot aan de wereld kenbaar wil maken? Niettegenstaande je denkt dat niemand op de hoogte is van jouw zoektocht, blijft deze informatie opgeslagen op het net en kan men nagaan wie die zoekopdracht heeft ingegeven. Mensen achter de schermen die jou ruimte ter beschikking stellen op het net kunnen je volgen.
 Veel zoekopdrachten definiëren een persoon en zo kunnen ze het profiel van iemand bepalen zonder die persoon ooit ontmoet of gesproken te hebben. Via eigen zoekopdrachten en een telefoongids kunnen ze in een tijdsbestek van enkele uren achterhalen welke persoon achter bepaalde handelingen zit.

Storen we ons daaraan?

In 2007 werd Attention Trust in het leven geroepen, een organisatie die vond dat elke internetgebruiker het recht heeft om de gegevens die hij invoert op het net zelf te beheren en zelf te beslissen of hij die met anderen deelt en met wie hij die eventueel deelt. Daartoe ontwierp Attention Trust een plug-in die we op onze browser kunnen installeren en die automatisch onze acitviteiten op het net registreert. Wij behouden aldus alle informatie, schermen die af zodat noch Google noch om het even wie daar inzage in krijgt en ze kan gebruiken om geld via ons te verdienen of adverteerders op ons af te sturen. 
Alleen wijzelf dus kunnen deze informatie met anderen uitwisselen.
 Deze spectaculaire uitvinding kon weinige surfers bekoren en wekte bijzonder weinig belangstelling op bij het doelpubliek. Attention Trust had in zijn opzet gefaald. Blijkbaar interesseert het mensen niet wat er met hun gegevens gebeurt en vinden ze het niet belangrijk dat ze al dan niet van mogelijke misbruiken afgeschermd worden.

Misbruik

Toch zouden we er even bij stil moeten staan dat misbruik van deze enorme databank wel degelijk mogelijk is. Niemand weet wie in de toekomst het internet zal beheren.

Wie enige kennis heeft van de geschiedenis weet dat agressieve mogendheden in het verleden bij bezetting van een land van dossiers van de overheid gebruik hebben gemaakt om mensen te vervolgen op basis van hun geslacht, ras, religieuze overtuiging, seksuele voorkeur, enzomeer.
 Zijn mensen zich ervan bewust dat ze zulke persoonlijke gegevens dagelijks invullen als ze een profiel aanmaken bij Netlog of Facebook bijvoorbeeld? Overdenk eens welke informatie je allemaal prijsgeeft op het internet die je in de realiteit nooit openbaar zou maken? En toch heb je het gedaan en is een weg terug niet mogelijk daar gegevens op het net nooit meer gewist kunnen worden! 
Zo kunnen deze gegevens door om het even wie opgespoord en gebruikt worden om een oordeel over iemand uit te spreken. Een werkgever die jouw sollicitatie in overweging neemt en even checkt welke soort persoon je bent. Een verzekeringsmaatschappij die vooraleer een polis af te sluiten je gedrag nagaat. Zal een persoon het nog fijn vinden dat fouten die je in het verleden gemaakt hebt twintig jaar later opgerakeld worden?

Jouw ‘genetische vingerafdruk’ is onuitwisbaar. Jouw privacy bestaat niet meer. Big Brother is een realiteit en wat zal er gebeuren als anderen met minder goede bedoelingen het net overnemen?