Is de krant van de toekomst digitaal?

Veel kranten zijn in de problemen gekomen door het al jaren dalende abonneebestand en de teruglopende advertentie-inkomsten als gevolg van de kredietcrisis. Het Internet speelt hier een centrale rol in. Verdwijnt de papieren krant en moeten we het voortaan doen met de digitale krant?

De kosten van een krant

Uit de problemen van veel kranten wordt duidelijk dat er een nieuw bedrijfsmodel nodig is. Wanneer het abonneebestand nog verder daalt in combinatie met lagere advertentie-inkomsten is het voor veel kranten niet langer rendabel om de papieren versie uit te brengen. En dit proces lijkt niet te stoppen. Dus enerzijds zullen er meer papieren krantentitels verdwijnen. Anderzijds moeten de digitale activiteiten geld opleveren. De kosten van een gemiddelde krant bestaan voor maar liefst 70% uit papier en distributie. De andere 30% gaat dus naar de redactie en andere journalistieke processen. Daarom kan een digitaal abonnement ook veel goedkoper zijn. Maar dat is in veel gevallen niet zo.

Telegraaf Media Groep

Bijvoorbeeld de Telegraaf kost in de losse verkoop EUR 1,40. De digitale versie kost EUR 1,10 (code op te vragen via een sms-bericht). Een jaarabonnement (7 dagen per week, inclusief gratis toegang tot de digitale versie) kost EUR 64,95 (EUR 259,80 per jaar). Dit komt neer op zo’n 73 cent per dagelijkse krant. In 2002 heeft De Telegraaf geprobeerd om een jaarabonnement op alleen de digitale versie te slijten voor EUR 99 per jaar, 38% van de prijs van een papieren versie. Maar dit sloeg niet aan. Vandaar dat werd besloten om digitale toegang tot De Telegraaf voortaan gratis te leveren bij de papieren versie.

Desalniettemin, blijft de Telegraaf Media Groep (TMG) het enige, echt multimediale concern van Nederland. TMG heeft alles in huis: landelijke en regionale kranten, betaalde en gratis kranten, tijdschriften, Sky Radio, televisie (een belang in ProSiebenSat1/SBS en nieuwkomer Wakker Nederland), games en diverse websites. Het doel van deze activiteiten is om de afhankelijkheid van advertenties te spreiden. Ondanks het verliesgevende 2009 is TMG schuldenvrij, in tegenstelling tot de Nederlandse concurrenten.

TMG kan voorlopig moeilijk handen en voeten geven aan de krant van de toekomst. TMG’s raad van bestuur wil de Internetinkomsten wel verhogen, maar veel aandeelhouders zijn er niet van overtuigd dat de huidige bestuursleden daarvoor kunnen zorgen. De Tilburgse textielfamilie Van Puijenbroek is met 30,5% van de aandelen al jaren de grootste aandeelhouder. Daar is sinds 8 januari 2009 ook het beleggingsvehikel van media-ondernemer John de Mol, Cyrte Investments, bijgekomen met 20,06%. Andere grote aandeelhouders zijn Telfort-verkoper Marcel Boekhoorn (heeft een belang van 5% sinds 27 mei 2008) en het beleggingsvehikel van Jan Zeeman, Navitas Capital, met 5,01% (sinds 11 september 2007). Deze aandeelhouders wil meer rendement halen uit digitale media.

Onderzoek PwC en WAN

Volgens een onderzoek van accountants- en adviesorganisatie PricewaterhouseCoopers (PwC) in samenwerking met de World Association of Newspapers (WAN) hinken krantenuitgevers nog op twee gedachten. “Enerzijds lopen de inkomsten uit print sterk terug, waardoor hun verdienmodel op termijn onhoudbaar is. Anderzijds vormen diezelfde inkomsten nog steeds de reden van hun bestaan, waardoor ze de prikkel missen om de transformatie naar online snel vorm te geven.”
Uit dit onderzoek blijkt dat consumenten online algemeen nieuws en zogenaamd breaking news als een commodity product zien. Omdat deze “nice to know”-informatie gratis en ruim voor handen is op het Internet (bijvoorbeeld blogs, LiveLeak, YouTube en Twitter) willen ze hier niet voor betalen, ook niet in de toekomst. Voor hoogwaardige content zijn ze wel bereid te betalen, de zogenaamde “need to know”-informatie. Het gaat hier bijvoorbeeld om online beurs- en financieel nieuws, entertainment- en sportnieuws en hoogwaardige achtergrondinformatie. Hieruit blijkt dat de papieren krant en de digitale versie als betaalmodel dus niet “één op één” op elkaar aansluiten.

Overigens is de Nederlandse bereidheid om te betalen voor een online krant aanmerkelijk lager in vergelijking met andere onderzochte landen. De prijs die Nederlandse consumenten bereid zijn te betalen voor een online krant ligt in vergelijking met de huidige prijs voor een gedrukte krant op 38%. Wereldwijd is dit percentage 65%.

De rendabele krant online

De Amerikaanse zakenkrant The Wall Street Journal, onderdeel van Rupert Murdoch’s News Corporation, is er wel in geslaagd om winstgevend te zijn met de website WSJ.com. Hier wordt gratis nieuws afgewisseld met betaald nieuws. Op basis van dit voorbeeld lijkt de online krant als nicheproduct dus wel te werken. Maar gaat dit ook op voor Nederland? Om bij het voorbeeld van De Telegraaf te blijven. Daar zou een betaalde versie van De Financiële Telegraaf wellicht wel werken, mits de informatie toonaangevend is. Het lijkt dus niet zo makkelijk om geld te verdienen met online krantenactiviteiten, zeker niet in Nederland. En dat is toch nodig om de redactie te kunnen betalen.

Zie ook: Business model van de krant zal veranderen.