Fraude, diefstal en verkrachtingen, strafbaar of toch niet?

Als u de titel van dit bericht leest roept u natuurlijk...niets is echter minder waar. Dagelijks worden op virtuele platforms misdaden gepleegd die vaak onbestraft blijven. Hoe serieus moet je deze "misdaden" nemen en hoe kun je ze bestrijden? Virtuele platforms als second life en world of warcraft groeien onstuimig na de komst van breedbandinternet. In eerste instantie werden deze platforms ontwikkeld om een spel te spelen, elkaar virtueel de hersenen in te slaan of om gelijkgestemden te ontmoeten. Door de groei zijn de economische belangen echter behoorlijk toegenomen maar ook de emotionele betrokkenheid van de gebruikers van deze platforms. Dit brengt weer met zich mee dat er, net zoals in de echte wereld, “misdaden” voorkomen. Hoe zit het nou precies met deze misdaden.

Sex

Iedereen kent waarschijnlijk het verhaal van iemand die aangifte deed omdat haar avatar zou zijn aangerand in Second Life. Er is in de media nogal wat aandacht geweest voor dit verschijnsel en het is ook even zo snel weer rustig geworden. Schijnbaar wordt door de maatschappij de aanranding van een avatar nog niet gezien als een misdaad. Door de emotionele binding die de spelers krijgen met hun avatar voelen zij zich echter wel degelijk aangetast door een dergelijke daad. Een aangifte van aanranding in Brussel heeft er dan ook wel voor gezorgd dat de Federal Computer Crime Unit is gaan patrouilleren op het platform.

Het kan echter nog veel gekker. De politie heeft inmiddels al onderzoek gedaan naar mogelijke handel in virtuele kinderporno op hetzelfde platform. In second life zouden ook bijeenkomsten worden gehouden waarin seksuele handelingen werden verricht tussen avatars van verschillende leeftijden. Alhoewel het onderzoek wel tot aanhouding maar niet tot vervolging heeft geleid is een dergelijke handeling wel strafbaar. Op zich een bizarre wetgeving. Een volwassen persoon kan een virtueel kind aanmaken en daar vervolgens handelingen mee verrichten met een volwassen avatar van een ander virtueel persoon en dit is dan strafbaar, terwijl er feitelijk geen kind aan te pas komt.

Geld

Uiteraard zorgen grote financiële belangen er ook altijd voor dat er kapers op de kust zijn die een graantje mee willen pikken. Ook hierin zijn verschillende vormen te onderscheiden.

Diefstal en namaak van virtuele goederen

Nog niet al te lang geleden werd in Nederland een jongen aangehouden die in habbo hotel voor tienduizend euro aan virtuele goederen had gestolen. Samen met 5 handlangers had hij leden via een nepsite passwords voor het echte spel afhandig gemaakt. Met deze wachtwoorden ontvreemde hij virtuele meubels die voor echt geld waren aangeschaft door de opgelichte spelers. In hoeverre dit strafbaar te zijn valt nog maar te bezien, dit soort misdaden is voor de juridische wereld nog volledig onbekend terrein.

Misschien ligt het juridisch nog niet eens zo moeilijk als je opzettelijk wachtwoorden steelt. Maar wat als je nu gebruik maakt van de mogelijkheden die het spel je biedt moet een speler van second life hebben gedacht. Hij bedacht een manier om land aan te kopen dat al wel door het platform werd ontwikkeld maar nog niet op de markt was gebracht. Hij kon het land dus onder de marktwaarde kopen. Voordat hij echter winst kon maken met zijn plan werd hij door de eigenaar van het platform gegooit.

Niet alleen diefstal maar ook plagiaat komt voor in dergelijke werelden. Virtuele ontwerpen zouden worden gekopieerd en als echt worden verkocht. Ook hiermee zijn een aantal gedupeerden tienduizenden euro’s mis gelopen.

Nog meer nep

Naast alle voorgaande problemen zijn er dan ook nog een groot aantal mensen in Aziatische landen die een graantje mee willen pikken. Deze maken accounts aan voor spellen die je later als onervaren maar “rijke” Europeaan kunt aanschaffen via bijvoorbeeld Ebay. Geschat wordt dat in 2009 circa negen miljard dollar zal omgaan in deze markt. Uiteraard menen de echte fanatiekelingen dat dit leidt tot spelbederf.

Bovendien maken ze ook nog producten en avatars eveneens bestemd voor de commerciële verkoop en verkopen zij virtueel geld buiten het spel om waardoor de virtuele economie binnen het spel ontregeld kan raken. Kortom als jij als normale deelnemer moeite doet om geld te verdienen met je ontwerpen kunnen deze ineens veel minder waard worden door inflatie van het virtuele geld. Deze inflatie ontstaat doordat er binnen korte tijd veel virtueel geld in het spel gepompt wordt waardoor de omwisselkoers met echte valuta daalt.

Hoe pakken we deze problematiek aan

In eerste instantie zullen we moeten bepalen wat nou daadwerkelijk moet worden gezien als een misdaad en wat niet. Moet een virtuele aanranding gezien worden als een echte aanranding of zullen we met zijn allen moeten bepalen dat er een verschil zit tussen wat er kan in een virtuele wereld en in de realiteit.

Dan zal er moeten worden bepaald welke rechter er bevoegd is om een straf te bepalen voor deze misdaden. In alle landen is de wetgeving anders. Zo kan in het ene land iets gezien worden als strafbaar terwijl het andere land dit schaart onder vrijheid van meningsuiting. Maar welke wetgeving van welk land telt, het land waar de gebruiker zich bevind of het land waar de server van het desbetreffende platform staat. Ook dat is nog lang niet bekend.

Hierover zullen dus internationaal afspraken moeten worden gemaakt voordat er opgetreden kan worden tegen deze misdaden. Overigens zijn gedupeerden en juristen niet alleen geïnteresseerd in deze vragen. Ook de belastingdienst (wie anders) wil graag antwoord op deze vragen.