Computersmiley (emoticon) bestaat 25 jaar

Sinds 19 september 2007 bestaat de emoticon 25 jaar. De toetsenbord-smiley is geboren in de jaren 1980 in de Verenigde Staten. En het is uitgegroeid tot een groot succes. De bedenker is Scott Fahlman. Hij werd geïnspireerd door het gele gezichtje met zwarte ogen en grijnzende mond (Have a Nice Day), dat als sticker en button vanaf de jaren 1960 de wereld veroverde.

Vriendelijke emoticons

Een smiley is een simpel plaatje van een lachend gezichtje, vandaar de naam. Het begrip smiley wordt ook gebruikt voor soortgelijke gezichtjes die andere gemoedstoestanden uitdrukken. Een smiley in ASCII-tekens is een emoticon. Korte mededelingen per toetsenbord kunnen frontaal aankomen. Een eventuele niet-kwaadaardige bedoeling kun je moeilijk zien. Met de emoticon kan dit probleem worden opgelost. Emoticons worden gebruikt om een geschreven boodschap intonatie te geven. Geschreven tekst kent namelijk noch lichaamstaal noch intonatie, wat een ernstige belemmering is in vergelijk met gesprekken in het dagelijkse leven. We kunnen nu, dankzij Microsoft en andere emoticonmakers, kiezen uit honderden varianten van de smiley. Hoeveel ruzies, onenigheden en conflicten zouden die de laatste vijfentwintig jaar voorkomen hebben?

Korte geschiedenis van de smiley

Er beweren drie personen uitvinder te zijn geweest van de smiley. In 1963 was dat Harvey Ball die een gele button creëerde met een lachend gezichtje met twee oogjes en een halve cirkel als mond. In 1967 kwam David Stern met het idee tijdens een campagne voor Washington Mutual. En in 1971 kwam de Fransman Franklin Loufrani met het beeld op de proppen in een krantenreclame.
Het figuurtje werd populair in het begin van de jaren 1970, onder andere door toedoen van de broers Murray en Bernard Spain. De twee maakten buttons, koffiebekers, T-shirts, en veel andere voorwerpen die versierd waren met het symbool en de slogan "Have a Nice Day" (bedacht door Murray). Maar al snel begon de rage af te nemen. In de jaren 80 kwam de smiley weer opzetten bij acid house en new beat, genres dansmuziek.

Toetsenbord-smiley

Aan het begin van de jaren tachtig kwam Fahlman met de toetsenbor-smiley. De communicatie per computer werd toen nog alleen gebruikt door een select clubje medewerkers verbonden aan universitaire rekencentra. In een van de gesprekken, over computercommunicatie en humor, lanceerde Fahlman in september 1982 het idee van de dubbele punt, het streepje en het haakje :-) als indicatie van een grapje. Dit is de eerste emoticon geworden. De ASCII-voorstelling van smileys heeft de nodige ontwikkelingen doorgemaakt en variaties gekend. Enkele voorbeelden zijn:

• :-) of :) of =) blij
• :-D of :D glimlach
• :-( of :( verdrietig
• :'-( of :'( huilend
• :-P of :P of xD of XD grappend (P is de tong), wordt ook vaak gebruikt als iets sarcastisch bedoeld is
• ;-) of ;) knipogend
• :-@ of :@ of }B of }-B boos
• :-| of :| verveeld
• :-S of :S verward
• :-O of :O verbaasd

In de loop der tijd werden op de computer kleine grafische emoticons, die in de lopende tekst passen, populairder, zoals op blogs, fora of chattoepassingen. Sommige software bood later de optie om een tekstuele smiley vanzelf om te zetten naar een kleine afbeelding met typische emoticon. Om deze automatische omzetting te omzeilen, werd de omgekeerde emoticon "(:" ingevoerd.