Censuur op het internet: Wikileaks

Het internet werd door de uitvinders opgestart met de bedoeling een internationale gemeenschap uit te bouwen die in alle vrijheid en zonder beperkingen haar mening kan uiten, ideeën uitwisselen en discussies aangaan. Geen controlerend centraal gezag of strikte regeltjes. Maar wat te doen als de overheid probeert beperkingen op te leggen of sites te blokkeren? Met andere woorden: is censuur mogelijk op het internet?

Wikileaks


In 2006 werd een site in het leven geroepen door een aantal journalisten, Chinese dissidenten, wetenschappers en informatici uit de VS, Taiwan, Europa, Australië en Zuid-Afrika die gehost werd in Zweden en beheerd door Sunshine Press. Op Wikileaks kan eenieder wantoestanden melden bij overheden en bedrijven. Uiteraard kan je dat niet gratuit doen maar dien je je stelling te onderbouwen en documenten of ander bewijsmateriaal aan te dragen of getuigen aan te brengen. Naar verluidt worden zulke ‘lekken’ vaak aangebracht langs landen als België en Zweden omdat deze de meest tolerante traditie op journalistiek vlak hebben.

Zo publiceerde iemand de ledenlijst van de British National Party, een extreemrechtse en racistische partij, waaruit bleek dat er een heleboel leraars, artsen en politiemensen deel van uitmaakten. Andere klokkenluiders publiceerden geheime documenten over de Amerikaanse gevangenis op Guantanamo waar de rechten van gevangenen geschonden werden. Ook uitwassen als de moordpartijen van de Keniaanse politie werden op het net geplaatst.
 Recentelijk werd een video op het net geplaatst waaruit bleek dat vanuit een Amerikaanse Apache-helikopter Iraakse burgers en journalisten werden beschoten.
 Zo bevatte de database van de site binnen het jaar na het opstarten reeds een slordige 1,2 miljoen documenten die op eigen servers werden geplaatst die zich op onbekende plaatsen bevinden. Om bronnen en andere geheime informatie af te schermen werd er gebruik gemaakt van encryptiesoftware. Eind juli 2010 werden niet minder dan 92.201 militaire documenten over de Afghaanse oorlog gepubliceerd waarvan kon afgeleid worden dat die minder succesvol verliep dan werd voorgesteld en dat er veel meer burgerslachtoffers vielen dan naar buiten werd toegegeven. En eind augustus 2010 ontstond even beroering omdat alle documenten in verband met het proces Dutroux in België al een tijdje op de site staan te pronken en en betrokkenen en slachtoffers van de pedofiel zich voor iedereen te kijk gesteld voelen.

Heftig verzet

Uiteraard veroorzaakt zo’n website heel wat wrok en nemen de initiatiefnemers daardoor veel machtige mensen (met boter op het hoofd) tegen zich in, waardoor ze verplicht zijn anoniem te opereren. 
Sommige staten proberen bepaalde informatie tegen te houden. Daardoor wordt Wikileaks constant aangevallen en aangeklaagd. Zo werden reeds talloze klachten ingediend door bijvoorbeeld het Pentagon, het Chinese Veiligheidsbureau, de eerste minister van Bermuda, de katholieke en de mormoonse kerk en een hele reeks Russische bedrijven. In februari 2008 daagde echter een Zwitserse bank Wikileaks voor de rechter na onthullingen over belastingontduiking. Een rechter uit Californië besliste dat de site van het net moest gehaald worden. Snel bleek dat de bank slechts een pyrrhusoverwinning had behaald. De hele wereld stortte zich op de documenten van de bank en maakte ze openbaar of citeerde eruit. De New York Times publiceerde het IP-adres van de site en CBS schreef dat de vrijemeningsuiting een nummer heeft en publiceerde het IP-adres op haar beurt. Immers, als je in plaats van het adres van een site het IP-adres van de computer ingeeft, dan haal je de site toch op je scherm.

Een hechte internetgemeenschap

Hiervan kan je afleiden dat je wel bepaalde artikels of zelfs hele sites van het net kan halen of blokkeren maar dat de internationale gemeenschap ervoor kan zorgen dat de informatie op dezelfde plaats of op talrijke andere plaatsen beschikbaar blijft. De onafhankelijkheid van de gebruikers op het net blijft gegarandeerd. Dat werd in december 2010 nogmaals bewezen. Toen stichter Julian Assange documenten publiceerde waaruit bleek dat de Amerikaanse regering van Obama vooraanstaande politici liet bespioneren, werd hij vijand nummer één. Zijn bankrekening werd geblokkeerd en zijn site van het web genomen, maar al snel verscheen de inhoud van zijn site op andere plaatsen op het net.

John Gilmore, een vooraanstaand activist die met de site Electronic Frontier Foundation (EFF) de rechten van de digitale gebruiker verdedigt, omschrijft het als volgt: “Het net interpreteert censuur als schade en gaat eromheen.” Met andere woorden: niemand ter wereld kan verhinderen dat bepaalde informatie zijn weg vindt op het internet.