Een ander gebruik van het internet

Het net werd in het leven geroepen om een plek te creëren waar mensen vrijuit hun mening konden geven en iedereen gelijk was in zijn doen en laten. Maar nu blijkt het ook een handig middel te zijn om zich te verzetten tegen onrechtvaardigheden of onderdrukking door de staat. Je kan er zelfs politieke invloed mee uitoefenen door mensen bij elkaar te brengen met hetzelfde (humanitaire) doel voor ogen.

Ushahidi

De macht van het internet om de stemmen van duizenden mensen te bundelen met de bedoeling druk op regeringen uit te oefenen wordt het best geïllustreerd door ‘Ushahidi’ (Swahili vooor ‘getuigenis’). Toen in 2008 verkiezingen werden gehouden en mensen op de straat protesteerden tegen het frauduleuze karakter ervan werden ze door de politie brutaal aangepakt. Op initiatief van Ory Okolloh, een Keniaanse activiste, advocate en blogster, werd de site ‘Ushahidi’ met beperkte middelen opgestart. Hierop konden gewone mensen de gewelddaden en de aanvallen op de betogers melden en in beeld brengen. De website werd gebruikt om de incidenten en de pogingen om tot een vreedzame oplossing te komen over het hele land in kaart te brengen. De informatie werd door duizenden mensen via het net en telefoon doorgestuurd. De samenbundeling van deze massa individuele stemmen had de kracht om druk uit te oefenen op de regering en was een rechtstreeks gevolg van de grote egalitaire droom die de ontwikkelaars van het internet voor ogen hadden.

De 45 000 gebruikers overtuigden de initiatiefnemers ervan dat er behoefte was aan zo’n platform dat ook dienstbaar kon zijn voor anderen die zich in een noodsituatie bevinden over de hele wereld. Vandaag de dag worden vooral wantoestanden in Afrika in kaart gebracht, maar ook in de Verenigde Staten en Europa.

Twitter

Het internet barst van de toepassingen die onbedoelde gevolgen kunnen hebben, modeverschijnselen die een eigen leven gaan leiden als gebruikers ze inpalmen en ze gebruiken voor een ander doel.
Twitter is daar een uniek voorbeeld van. Het werd in 2006 in San Francisco op poten gezet om zoals Facebook een sociale netwerksite te creëren waar je op een speelse manier in contact kon blijven met je vrienden of nieuwe vrienden met dezelfde ideeën kon ontmoeten.
Zo kan je vanaf je computer of gsm een bericht van maximaal 14 tekens lang, de zogenaamde ‘tweet’ (een tjilp zoals van vogels), versturen en wie op je pagina geabonneerd is, kan die dan lezen. Wie deze toepassing aanvankelijk gebruikte werd dan ook overspoeld met berichten van vrienden die zowat hun hele dagindeling twitterden of gewoon kletsten over de onbenulligste dingen. Een vrolijk getjilp van opgewekte en onbezorgde mensvogeltjes.

Iran

Maar toen gebeurde er iets bijzonders wat de functie van Twitter in een heel ander daglicht stelde. In juni 2009 protesteerden in Iran aanhangers van presidentskandidaat Moussavi vanwege de fraude die gepleegd werd tijdens de presidentsverkiezingen ten nadele van hun kandidaat. De oproerpolitie greep gewelddadig in en vele mensen werden opgepakt en gefolterd, maar om de excessen waarmee dit gepaard ging niet openbaar te maken, werden de media het zwijgen opgelegd.

Hier verscheen Twitter op het toneel. Duizenden mensen gebruikten de toepassing om de wereld in te lichten over wat er zich in Iran afspeelde. De eerste twee weken werden er twee miljoen twitters verstuurd door zowat een half miljoen mensen. Op het hoogtepunt van de onlusten werden er 200 000 twitters per uur verstuurd. Iraniërs die in het Westen wonen vingen die berichten op en stuurden die massaal via het internet en hun gsm door.
Ook You Tube droeg zijn steentje bij. Zo kon de hele wereld getuige zijn van de laffe moord op een jonge Iraanse vrouw.

Niettegenstaande Iran een mediastilte had opgelegd zorgde het web ervoor dat de hele wereld toch kon vaststellen hoe de plaatselijke autoriteiten hun onderdanen behandelden. Wat aanvankelijk bedoeld was als onbezorgd heen-en-weergetwitter werd een krachtig actiemiddel om druk uit te oefenen op een dictatoriaal regime.